SpaceX को IPO: एलन मस्कलाई व्यापक शक्ति, लगानीकर्ताको अधिकार सीमित
By Ton Media Group
मे ७, २०२६
अमेरिकी अन्तरिक्ष कम्पनी SpaceX ले सार्वजनिक सेयर निष्कासन (IPO) अघि यस्तो कर्पोरेट संरचना तयार गरेको खुलासा भएको छ, जसले संस्थापक Elon Musk लाई लगभग पूर्ण नियन्त्रण दिनेछ र साधारण लगानीकर्ताको अधिकारलाई उल्लेखनीय रूपमा सीमित गर्नेछ।
रोयटर्सले अध्ययन गरेको IPO दर्ता कागजात अनुसार कम्पनीले supervoting shares, अनिवार्य मध्यस्थता (mandatory arbitration) र सेयरधनी प्रस्तावमा कडा नियम लागू गर्दै मस्क र भित्री समूहलाई अत्यधिक शक्ति दिने व्यवस्था गरेको छ। यसले लगानीकर्तालाई व्यवस्थापनविरुद्ध अदालत जाने, मतदानमार्फत निर्णय प्रभाव पार्ने वा प्रस्ताव ल्याउने अधिकार निकै घटाउनेछ।
सबैभन्दा चासोको विषय के हो भने, मस्कलाई पदबाट हटाउने अधिकार पनि व्यवहारतः मस्क आफैंसँग रहनेछ, किनकि उनले बहुमत नियन्त्रण कायम राख्नेछन्।
कर्पोरेट गभर्नेन्स विज्ञहरूका अनुसार यस्तो संरचना “जवाफदेहिताको अभाव” सिर्जना गर्ने खालको छ। केही लगानीकर्ताले यसलाई जोखिमपूर्ण भनेका छन्, तर मस्कको नेतृत्वमा कम्पनीले ठूलो सफलता हासिल गर्ने विश्वासका कारण धेरै लगानीकर्ता आकर्षित हुने अपेक्षा गरिएको छ।
SpaceX ले IPO मार्फत करिब ७५ अर्ब डलर संकलन गर्ने र कम्पनीको मूल्यांकन १.७५ ट्रिलियन डलर पुग्ने लक्ष्य राखेको छ। यदि यो सफल भयो भने, यो इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो IPO मध्ये एक बन्न सक्छ।
यसअघि मस्कको नेतृत्वमा रहेको Tesla ले दीर्घकालीन रूपमा लगानीकर्तालाई उच्च प्रतिफल दिएको उदाहरणले पनि धेरैलाई SpaceX मा लगानी गर्न प्रेरित गरिरहेको छ।
विशेषज्ञहरू भन्छन्, “SpaceX बजारको ठूलो हिस्सा बन्ने भएकाले धेरै लगानीकर्ताका लागि यसमा लगानी नगर्नु गाह्रो हुनेछ,” जसले गर्दा अधिकारमा कटौती भए पनि माग उच्च रहने सम्भावना छ।
कम्पनीले यस विषयमा औपचारिक प्रतिक्रिया भने दिएको छैन।
