‘ओलीसँग कुरा भइरहेको छ, सहकार्य असम्भव छैन'- प्रचण्डको संकेतले राजनीतिमा नयाँ तरंग
काठमाडौं । नेपाली कम्युनिस्ट आन्दोलनका प्रमुख नेता तथा नेकपा (माओवादी केन्द्र) का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसँग संवाद भइरहेको खुलासा गर्दै राजनीतिक सहकार्यको सम्भावना पूर्ण रूपमा नकार्न नमिल्ने बताएका छन्। उनको यो भनाइले पछिल्लो समय तरंगित नेपाली राजनीतिमा नयाँ बहस र अड्कललाई जन्म दिएको छ।
आइतबार राजधानीमा आयोजित एक कार्यक्रममा बोल्दै अध्यक्ष प्रचण्डले राजनीतिमा स्थायी शत्रु र मित्र नहुने उल्लेख गर्दै आवश्यकता र परिस्थितिअनुसार सहकार्य सम्भव हुने संकेत गरे। “ओलीसँग कुरा भइरहेको छ। सहकार्य असम्भव नै छ भन्ने होइन,” प्रचण्डले भने, “देश र जनताको हितका लागि आवश्यक परे सबै राजनीतिक शक्तिबीच समझदारी हुन सक्छ।”
प्रचण्डको यो अभिव्यक्ति पछिल्लो समय सत्ता समीकरण, आगामी निर्वाचन र वाम राजनीतिभित्रको पुनर्संरचनासँग जोडेर हेरिएको छ। खासगरी माओवादी केन्द्र र एमालेबीच विगतमा बनेको गठबन्धन, त्यसपछि आएको टकराव र अलगावको पृष्ठभूमिमा यो भनाइलाई अर्थपूर्ण रूपमा लिइएको छ।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार प्रचण्डको भनाइ केवल व्यक्तिगत धारणा मात्र नभई बदलिँदो राजनीतिक परिस्थितिको संकेत हो। सत्ता समीकरण अस्थिर बन्दै गएको, दलहरूबीच विश्वासको संकट गहिरिँदै गएको र आगामी चुनावी गणित जटिल बन्दै गएको अवस्थामा वाम शक्तिहरू पुनः नजिकिन सक्ने सम्भावना बलियो देखिएको उनीहरूको विश्लेषण छ।
यद्यपि एमाले अध्यक्ष ओली पक्षबाट भने यस विषयमा औपचारिक प्रतिक्रिया आएको छैन। एमालेका केही नेताहरूले भने अनौपचारिक रूपमा “राजनीतिमा संवाद स्वाभाविक प्रक्रिया हो” भन्ने प्रतिक्रिया दिएका छन्। यसले दुबै पक्षबीच संवादको ढोका पूर्ण रूपमा बन्द नभएको संकेत गर्छ।
प्रचण्डले कार्यक्रममा विगतका कमजोरीबाट पाठ सिकेर अघि बढ्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याउँदै व्यक्तिगत अहंकारभन्दा राष्ट्रिय आवश्यकता ठूलो हुने बताए। “इतिहासले हामीलाई कठोर रूपमा मूल्यांकन गर्छ,” उनले भने, “खलनायक बनेर होइन, सकारात्मक योगदानकर्ताका रूपमा इतिहासमा रहन चाहन्छु।”
उनको यो भनाइलाई कतिपयले आत्मालोचनाको संकेत मानेका छन् भने कतिपयले आगामी राजनीतिक चालको पूर्वसंकेतका रूपमा व्याख्या गरेका छन्। विशेष गरी वामपन्थी मत विभाजनका कारण कमजोर बन्दै गएको अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै प्रचण्ड–ओली सहकार्य पुनः सम्भावनाको केन्द्रमा आएको देखिन्छ।
अब प्रश्न उठेको छ—के यो संवाद सामान्य राजनीतिक शिष्टाचारमै सीमित रहन्छ, कि यसले आगामी दिनमा ठोस सहकार्यको रूप लिन्छ? यसको उत्तर समय र घटनाक्रमले दिनेछ। तर, प्रचण्डको एक वाक्यले नेपाली राजनीतिमा नयाँ हलचल सिर्जना गरेको तथ्य भने अस्वीकार गर्न सकिँदैन।
