एचबी ताम्राकार को हुन्? राजनीति, समाज र जनआवाजलाई जोड्ने पत्रकारको यात्रा

एचबी ताम्राकार को हुन्? राजनीति, समाज र जनआवाजलाई जोड्ने पत्रकारको यात्रा

पूर्वप्रधानमन्त्रीदेखि कलाकार, प्रहरी अधिकारी र अन्तर्राष्ट्रिय व्यक्तित्वसम्म संवाद गर्ने सञ्चारकर्मी

द टन न्युज | विशेष व्यक्तित्व

नेपाली पत्रकारितामा कुनै व्यक्तिको परिचय उसले सञ्चालन गरेको कार्यक्रम वा लिएको अन्तर्वार्ताको सङ्ख्याले मात्र निर्धारण गर्दैन। उसले कस्ता प्रश्न उठाउँछ, कस्ता व्यक्तिलाई संवादमा ल्याउँछ, कुन विषयलाई सार्वजनिक बहसमा पुर्‍याउँछ र पत्रकारितालाई समाजसँग कसरी जोड्छ भन्ने कुराले पनि उसको पहिचान निर्माण गर्छ।

यही सन्दर्भमा सञ्चारकर्मी एचबी ताम्राकार (Hark Bahadur Tamrakar) को पत्रकारिता यात्रालाई हेर्न सकिन्छ। राजनीति, सुशासन, सुरक्षा, सामाजिक सरोकार, कला–मनोरञ्जन र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धसम्मका विषयमा संवाद गर्दै आएका ताम्राकार नेपाली सञ्चारमाध्यममा अन्तर्वार्ता तथा टेलिभिजन बहससँग जोडिएको नाम हो।

उपलब्ध सार्वजनिक परिचयअनुसार उनी ओएसनेपालसँग आबद्ध पत्रकार तथा टिभी टुडे एचडीमा कार्यक्रम सञ्चालन गरेका सञ्चारकर्मी हुन्। उनको परिचयमा The Fury of the Nation र Crossfire जस्ता कार्यक्रम उल्लेख छन्।

राजनीतिका स्थापित नेतृत्वसँग प्रत्यक्ष संवाद

एचबी ताम्राकारका अन्तर्वार्ताको उल्लेखनीय पक्ष राजनीतिक व्यक्तित्वसँग गरिएका संवाद हुन्। उपलब्ध भिडियोमा पूर्वप्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपाल, पूर्वप्रधानमन्त्री तथा वरिष्ठ नेता झलनाथ खनाल र नेपाली कांग्रेसका नेता गगनकुमार थापासँग सम्बन्धित अन्तर्वार्ता भेटिन्छन्।

गगनकुमार थापासँगको संवादमा कोरोना महामारीका बेला सरकारको भूमिका कस्तो हुनुपर्छ भन्ने प्रश्न उठाइएको थियो। झलनाथ खनालसँगको संवादमा पार्टी विभाजन र तत्कालीन राजनीतिक विवादका विषय आएका थिए। माधवकुमार नेपालसँग गरिएको अन्तर्वार्ताले पनि उनलाई राष्ट्रिय राजनीतिक नेतृत्वसँग संवाद गर्ने पत्रकारका रूपमा चिनाउँछ।

यी अन्तर्वार्ताको महत्त्व अतिथिको पदमा मात्र सीमित छैन। राजनीतिक निर्णय, सरकारको जिम्मेवारी र दलहरूको कार्यशैलीबारे नागरिकले चासो राख्ने प्रश्नलाई सार्वजनिक संवादमा ल्याउनु नै राजनीतिक पत्रकारिताको मूल काम हो।

वैकल्पिक राजनीति र नयाँ सार्वजनिक आवाज

ताम्राकारका उपलब्ध अन्तर्वार्तामा परम्परागत राजनीतिक नेतृत्वसँगै वैकल्पिक राजनीति र सार्वजनिक बहसमा चर्चित व्यक्तित्व पनि देखिन्छन्।

ज्ञानेन्द्र शाहीसँगको संवादमा बालेन शाह, हर्क साम्पाङ र रवि लामिछानेजस्ता व्यक्तित्वबीच सम्भावित सहकार्यको विषय उठाइएको छ। संविधानविद् गणेशदत्त भट्टसँगको संवादमा पनि समसामयिक राजनीतिक व्यक्तित्व र उनीहरूको भूमिकाबारे चर्चा गरिएको छ।

यसले उनको अन्तर्वार्ता क्षेत्र स्थापित दलका नेतामा मात्र सीमित नरहेको देखाउँछ। फरक राजनीतिक दृष्टिकोण भएका व्यक्तिलाई एउटै सार्वजनिक संवादको दायरामा ल्याउनु दर्शकलाई विचार तुलना गर्ने अवसर दिन सक्ने पक्ष हो।

प्रहरी, सुरक्षा र सुशासनका प्रश्न

राजनीतिबाहेक प्रहरी प्रशासन र सार्वजनिक सुरक्षाका विषयमा पनि ताम्राकारले अन्तर्वार्ता गरेका छन्।

दानबहादुर कार्कीसँगको अन्तर्वार्तामा प्रहरी नेतृत्व र कार्यशैलीसम्बन्धी विषय समेटिएको छ। सर्वेन्द्र खनालसँगको संवादमा तस्करी, अपराध, गुण्डागर्दी र भ्रष्टाचार नियन्त्रणका प्रश्न उठाइएको छ।

यी विषयले सार्वजनिक सुरक्षा र राज्यका निकायको जवाफदेहितासँग सम्बन्धित बहसलाई प्रतिनिधित्व गर्छन्। नागरिकको दैनिक जीवनमा प्रभाव पार्ने विषयमा सम्बन्धित अधिकारी वा सार्वजनिक व्यक्तित्वसँग प्रश्नोत्तर गर्नु पत्रकारिताको महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी हो।

चलचित्र र मनोरञ्जन क्षेत्रसँग पनि सम्बन्ध

एचबी ताम्राकारको अन्तर्वार्ता यात्रा राजनीति र प्रशासनमा मात्र सीमित छैन। नेपाली चलचित्र क्षेत्रका चर्चित कलाकारसँग गरिएका संवाद पनि उनको उपलब्ध भिडियो सूचीमा छन्।

महानायक राजेश हमालसँगको संवादमा चलचित्र क्षेत्र र कलाकारका विचारलाई स्थान दिइएको छ। अभिनेत्री पूजा शर्मासँग चलचित्र उपहार को चर्चासँग सम्बन्धित कुराकानी गरिएको छ। अभिनेत्री करिश्मा मानन्धरसँगको अन्तर्वार्ता पनि उपलब्ध भिडियोहरूमध्ये एक हो।

यसले उनको कार्यक्रमको विषयवस्तु फराकिलो रहेको देखाउँछ। समाचार र राजनीतिक बहससँगै कला तथा मनोरञ्जनका व्यक्तित्वलाई दर्शकमाझ ल्याउनु फरक रुचि भएका दर्शकसँग संवाद गर्ने अर्को माध्यम हो।

नेपाल–भारत सम्बन्ध र अन्तर्राष्ट्रिय दृष्टिकोण

अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धसम्बन्धी संवाद पनि एचबी ताम्राकारका अन्तर्वार्ताको अर्को पाटो हो।

भारतीय जनता पार्टीका वरिष्ठ नेता डा. विजय जोलीसँग नेपाल–भारत सम्बन्ध, राजनीतिक नेतृत्व र कूटनीतिक विषयमा संवाद गरिएका भिडियो उपलब्ध छन्। अमेरिकाका लागि नेपालका पूर्वराजदूत डा. शंकर शर्मासँग एमसीसीसम्बन्धी विषयमा अन्तर्वार्ता गरिएको छ।

नेपालको विदेश नीति, छिमेकी मुलुकसँगको सम्बन्ध र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यबारे नागरिकले बुझ्नुपर्ने विषयलाई संवादमा ल्याउनु उनको अन्तर्वार्ता क्षेत्रको अर्को आयाम हो।

व्यवसाय र सार्वजनिक जीवनका व्यक्तित्व

उद्योगपति तथा नेपाली कांग्रेसका नेता विनोद चौधरीसँग गरिएको छोटो संवाद पनि एचबी ताम्राकारको अन्तर्वार्ता अभिलेखमा समावेश छ। उक्त भिडियो चौधरी भिल्लामा खिचिएको थियो।

राजनीति र व्यवसायबीचको सम्बन्ध नेपालमा महत्त्वपूर्ण सार्वजनिक विषय हो। व्यवसायी तथा राजनीतिक नेतृत्वसँग संवाद गर्दा लगानी, उद्यमशीलता, आर्थिक विकास र सार्वजनिक जिम्मेवारीजस्ता विषयमा बहस गर्ने अवसर रहन्छ।

पत्रकारितासँगै सामाजिक अभियान

ताम्राकारको सार्वजनिक परिचय पत्रकारितामा मात्र सीमित छैन। उनको LinkedIn प्रोफाइलमा ओएसनेपालसँगको आबद्धता, टेलिभिजन कार्यक्रम सञ्चालन र सामाजिक कार्यसँग सम्बन्धित गतिविधि उल्लेख छन्।

त्यसैगरी, Yonkers Observer मा प्रकाशित परिचयात्मक लेखले उनलाई International Humanity Group का संस्थापकका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। उक्त लेखले प्रवासी नेपालीका समस्या, सामाजिक सरोकार र सार्वजनिक आवाजलाई स्थान दिने उनको प्रयासमाथि जोड दिएको छ।

यस्ता परिचयात्मक सामग्रीले उनको सामाजिक भूमिकाबारे थप अनुसन्धान गर्ने आधार दिन्छन्। तर संस्थागत जिम्मेवारी, प्राप्त पुरस्कार र विभिन्न व्यक्तित्वलाई चर्चित हुनुअघि मञ्च दिएकोजस्ता दाबीलाई अन्तिम जीवनीमा समावेश गर्नुअघि सम्बन्धित संस्था वा अन्य स्वतन्त्र स्रोतबाट पुष्टि गर्नु आवश्यक हुन्छ।

एचबी ताम्राकार किन विशेष हुन सक्छन्?

एचबी ताम्राकारको पत्रकारिता यात्रालाई विशेष बनाउने सम्भावित पक्ष उनका संवादको विषयगत विविधता हो।

पहिलो, उनले राजनीतिक नेतृत्व, वैकल्पिक राजनीतिक आवाज, प्रहरी प्रशासन, कलाकार, व्यवसायी र अन्तर्राष्ट्रिय व्यक्तित्वलाई अन्तर्वार्ताको माध्यमबाट जोड्ने प्रयास गरेका छन्।

दोस्रो, Crossfire जस्ता राजनीतिक बहस कार्यक्रममा सहभागीको विचार सार्वजनिक गर्ने र समसामयिक प्रश्नमाथि छलफल गर्ने भूमिका निर्वाह गरेका छन्।

तेस्रो, उनको उपलब्ध अन्तर्वार्ता अभिलेखले नेपाली समाजका विभिन्न क्षेत्रका व्यक्तित्वका विचार एकै ठाउँमा हेर्न र अध्ययन गर्न सकिने आधार दिन्छ।

चौथो, पत्रकारितालाई सामाजिक सरोकार र सार्वजनिक बहससँग जोड्ने उनको प्रयासले सञ्चारकर्मीको भूमिकालाई समाचार प्रसारणभन्दा फराकिलो रूपमा हेर्ने अवसर दिन्छ।

यद्यपि कुनै पत्रकारलाई निष्पक्ष, निर्भीक, प्रभावशाली वा ऐतिहासिक भन्नका लागि प्रशंसात्मक दाबी मात्र पर्याप्त हुँदैन। प्रकाशित समाचारको गुणस्तर, प्रश्नको निष्पक्षता, तथ्य जाँच, स्रोतको विश्वसनीयता र पत्रकारिताको आचारसंहिताप्रतिको प्रतिबद्धता पनि मूल्याङ्कनका आधार हुन्।

अन्तर्वार्तामा देखिएका प्रमुख व्यक्तित्व

उपलब्ध भिडियोका आधारमा एचबी ताम्राकारसँग सम्बन्धित अन्तर्वार्ता सूचीमा निम्न नाम समावेश छन्:

• गगनकुमार थापा
• झलनाथ खनाल
• माधवकुमार नेपाल
• ज्ञानेन्द्र शाही
• गणेशदत्त भट्ट
• दानबहादुर कार्की
• सर्वेन्द्र खनाल
• आशिका तामाङ
• राजेश हमाल
• करिश्मा मानन्धर
• पूजा शर्मा
• डा. विजय जोली
• डा. शंकर शर्मा
• विनोद चौधरी

यो सूची उपलब्ध भिडियोबाट पहिचान गरिएका प्रतिनिधिमूलक नामहरूको हो; उहाँले अन्तर्वार्ता लिनुभएका सबै व्यक्तिको पूर्ण सूची होइन।

निष्कर्ष: संवाद नै पत्रकारिताको महत्त्वपूर्ण आधार

एचबी ताम्राकारको परिचय बुझ्न उहाँका पद र कार्यक्रमको नाम मात्र हेरेर पुग्दैन। उहाँले कसलाई प्रश्न गर्नुभयो, कुन मुद्दालाई उठाउनुभयो, कस्ता फरक विचारलाई स्थान दिनुभयो र ती संवादले सार्वजनिक बहसमा के योगदान गरे भन्ने विषयको अध्ययन आवश्यक छ।

उपलब्ध सामग्रीले उहाँलाई राजनीति, सुरक्षा, कला, व्यवसाय र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धसम्म फैलिएको अन्तर्वार्ता यात्राका सञ्चारकर्मीका रूपमा प्रस्तुत गर्छ। यही विषयगत विविधता उहाँको सार्वजनिक पत्रकारिता परिचयको महत्त्वपूर्ण पक्ष हो।

उनका सबै अन्तर्वार्ताको व्यवस्थित सूची, प्रकाशन मिति, कार्यक्रमको नाम र भिडियो लिंकसहितको अभिलेख तयार गर्न सकिएमा नेपाली सञ्चारमाध्यममा उनले निर्वाह गरेको भूमिकाको अझ स्पष्ट मूल्याङ्कन गर्न सकिनेछ।

एचबी ताम्राकार (HB Tamrakar)
अध्यक्ष / प्रधान सम्पादक
द टन न्युज (The Ton News)
वेबसाइट: www.thetonnews.com