काठमाडौं — नेपाली कांग्रेसभित्र देखिएको आन्तरिक विवादका बीच पार्टीको परम्परागत चुनाव चिन्ह ‘रुख’ कसले पाउने भन्ने विषय चर्किँदै गएको छ। अमेरिकामा बसोबास गर्दै आएका युवा व्यवसायी प्रिन्स युवराज कार्कीले सामाजिक सञ्जालमार्फत यस विषयमा विस्तृत विश्लेषण सार्वजनिक गरेका छन्।
कार्कीका अनुसार ‘रुख’ चिन्हको वैधानिकताबारे अन्तिम निर्णय निर्वाचन आयोगको तथ्य जाँच र कानुनी मूल्याङ्कनमा निर्भर रहने देखिन्छ। हाल पार्टीभित्र दुई पक्षले आ–आफ्नो दाबी प्रस्तुत गरिरहेका छन्।
उनले संस्थापन पक्षसँग रहेको बलियो आधारका रूपमा पार्टीको पुरानो विधान, अभिलेख (ढड्डा) र छाप नियन्त्रणमै हुनु, साथै केन्द्रीय समितिको बहुमत रहेको दाबी उल्लेख गरेका छन्। परम्परागत रूपमा निर्वाचन आयोगले यस्ता संरचनात्मक आधारलाई प्राथमिकता दिँदै आएको उदाहरणसमेत उनले स्मरण गराएका छन्।
यस्तै, **विशेष महाधिवेशन पक्ष (गगन थापा नेतृत्व)**को पक्षमा उनले महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूमध्ये ५० प्रतिशतभन्दा बढीको समर्थन रहेको दाबीलाई मुख्य आधारका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्। यदि निर्वाचन आयोगले महाधिवेशन प्रतिनिधिको बहुमतलाई निर्णायक मापदण्ड मान्यो भने, उक्त पक्षले पार्टीको वैधानिकता र ‘रुख’ चिन्ह पाउने सम्भावना बलियो हुने उनको विश्लेषण छ।
कार्कीले समयसीमा र जोखिमतर्फ पनि ध्यानाकर्षण गराएका छन्। उनका अनुसार मार्च २०२६ को आम निर्वाचनका लागि दल दर्ता र चुनाव चिन्ह टुंगो लगाउन फेब्रुअरीको सुरुसम्म निर्वाचन आयोगले निर्णय दिनैपर्ने अवस्था छ। यदि कुनै पनि पक्षले स्पष्ट र कानुनी रूपमा बहुमत प्रमाणित गर्न नसकेमा पार्टी औपचारिक रूपमा विभाजन हुने, दुई नयाँ दल दर्ता हुने र ‘रुख’ चुनाव चिन्ह फ्रिज (कसैलाई नदिइने) जोखिमसमेत रहन सक्ने उनले उल्लेख गरेका छन्।
निष्कर्षमा कार्कीले भनेका छन्—अहिलेको अवस्थामा ‘रुख’ चिन्ह कसले पाउँछ भन्ने प्रश्नको अन्तिम उत्तर निर्वाचन आयोगको व्याख्या, प्रमाण र निर्णयमै निर्भर छ। आयोगको निर्णयले केवल चिन्हको भविष्य मात्र होइन, नेपाली कांग्रेसको राजनीतिक दिशा र २०२६ को निर्वाचन परिणाममा समेत गहिरो प्रभाव पार्नेछ।
