द टन न्युज ॥ विशेष रिपोर्ट
खरानीबाट प्रहरी र देशलाई उठाउने नेतृत्व : आईजीपी दानबहादुर कार्की
कठिन समयको कमाण्ड सम्हाल्ने दृढ नेतृत्व, २०८२ को आमनिर्वाचन सफल बनाउने महत्वपूर्ण भूमिका
काठमाडौं । देश कठिन परिस्थितिबाट गुज्रिरहेको बेला राज्यका सुरक्षा निकायको नेतृत्व गर्नु सामान्य जिम्मेवारी होइन। त्यसमाथि राजनीतिक, सामाजिक र सुरक्षा संरचनामै ठूलो हलचल पैदा भएको समयमा नेपाल प्रहरीको सर्वोच्च नेतृत्व सम्हाल्नु झनै चुनौतीपूर्ण हुन्छ।
यही चुनौतीपूर्ण समयमा नेपाल प्रहरीको नेतृत्व गरिरहेका प्रहरी महानिरीक्षक दानबहादुर कार्कीलाई पछिल्लो समय एक दृढ, व्यावसायिक र संकटको समयमा संगठनलाई सम्हाल्न सक्ने नेतृत्वका रूपमा चर्चा गर्न थालिएको छ।
जेनजी आन्दोलनका क्रममा सिंह दरवार, होटेल, घरहरु, देशका विभिन्न स्थानमा प्रहरी कार्यालय, सवारीसाधन तथा सुरक्षा संरचनामा ठूलो क्षति पुगेपछि नेपाल प्रहरी स्वयं ठूलो संकटमा परेको थियो। भौतिक संरचना ध्वस्त थिए, स्रोतसाधनमा कमी थियो र संगठनको मनोबलमा समेत चुनौती थियो।
त्यस्तो अवस्थाबाट प्रहरी संगठनलाई पुनः नियमित जिम्मेवारीमा फर्काउनु नेतृत्वका लागि ठूलो परीक्षा थियो।
खरानीबाट उठ्यो नेपाल प्रहरी
आन्दोलनपछि प्रहरीका सयौँ संरचना पुनर्निर्माणको चरणमा गए। सवारीसाधन तथा अन्य सुरक्षा सामग्रीको अभावबीच पनि प्रहरीले आफ्नो नियमित जिम्मेवारी निरन्तरता दियो।
यस कठिन संक्रमणकालमा आईजीपी दानबहादुर कार्कीको नेतृत्वलाई प्रहरी संगठनभित्रको पुनर्स्थापना र संस्थागत निरन्तरतासँग जोडेर हेर्न थालिएको छ।
भौतिक संरचना ध्वस्त हुँदा पनि प्रहरीको मनोबल नढल्नु, दैनिक सुरक्षा व्यवस्थापनलाई निरन्तरता दिनु र राष्ट्रिय जिम्मेवारीमा संगठनलाई परिचालन गरिरहनु नेतृत्व क्षमताको महत्वपूर्ण परीक्षा थियो।
खरानीबाट उठेको प्रहरी आज फेरि नागरिकको सुरक्षामा उभिएको छ।
यस यात्रामा नेतृत्वको भूमिका स्वाभाविक रूपमा महत्वपूर्ण हुन्छ।
२०८२ को आमनिर्वाचन : अर्को ठूलो परीक्षा
आन्दोलनपछिको असहज वातावरणमा सम्पन्न २०८२ सालको आमनिर्वाचन नेपाल प्रहरीका लागि अर्को ठूलो चुनौती थियो।
देशभर निर्वाचनको सुरक्षा व्यवस्थापन, संवेदनशील क्षेत्रको निगरानी, मतदान केन्द्रको सुरक्षा, जनशक्ति परिचालन तथा निर्वाचनपछि शान्ति सुरक्षालाई कायम राख्ने जिम्मेवारी प्रहरीको काँधमा थियो।
यस्तो संवेदनशील समयमा नेपाल प्रहरीले निर्वाह गरेको भूमिकालाई संस्थागत उपलब्धिका रूपमा हेर्न सकिन्छ।
आईजीपी कार्कीको नेतृत्वमा प्रहरी संगठनले निर्वाचन सुरक्षाको जिम्मेवारी सम्हाल्दै लोकतान्त्रिक प्रक्रियालाई सुरक्षित वातावरण उपलब्ध गराउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको मूल्यांकन गरिएको छ।
एकातिर आन्दोलनको घाउ, अर्कोतिर निर्वाचनको चुनौती—नेपाल प्रहरीले दुवै परिस्थितिमा आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्नुपर्ने अवस्था थियो।
देशदेखि विश्व बुझ्ने नेतृत्वको आवश्यकता
नेपाल प्रहरीको नेतृत्व केवल प्रहरी संगठनभित्रको प्रशासनिक व्यवस्थापनमा सीमित हुँदैन।
आजको सुरक्षा चुनौती स्थानीय मात्र छैन। साइबर अपराध, अन्तर्राष्ट्रिय अपराध सञ्जाल, मानव तस्करी, लागुऔषध कारोबार, सीमापार अपराध तथा विश्वव्यापी सुरक्षा चुनौतीसँग नेपाल प्रहरी प्रत्यक्ष जोडिएको छ।
त्यसैले प्रहरी नेतृत्वमा देशको भूगोल, समाज र राजनीतिक परिस्थितिसँगै विश्व परिवेश बुझ्ने क्षमता आवश्यक हुन्छ।
आईजीपी दानबहादुर कार्कीलाई यही व्यापक दृष्टिकोण राख्न सक्ने नेतृत्वका रूपमा उनका समर्थकहरूले प्रस्तुत गर्दै आएका छन्।
कठिन समयमा नेतृत्वको असली परीक्षा
सजिलो समयमा नेतृत्व गर्नु तुलनात्मक रूपमा सहज हुन्छ।
तर संगठनमाथि संकट आउँदा, स्रोतसाधनको अभाव हुँदा, राजनीतिक वातावरण अस्थिर हुँदा र नागरिकको सुरक्षा अपेक्षा उच्च हुँदा नेतृत्वको वास्तविक क्षमता परीक्षण हुन्छ।
दानबहादुर कार्कीको नेतृत्वको चर्चा पनि यही पृष्ठभूमिमा भइरहेको छ।
प्रहरी संगठनलाई राजनीतिक दबाब, सामाजिक असन्तुष्टि र सुरक्षा चुनौतीबीच व्यावसायिक रूपमा अघि बढाउनु उनका लागि निरन्तर चुनौती हो।
तर कठिन परिस्थितिमा पनि संगठनको चेन अफ कमाण्ड, अनुशासन र व्यावसायिकता कायम राख्ने प्रयासलाई उनको नेतृत्वको महत्वपूर्ण पक्षका रूपमा लिन सकिन्छ।
नेपाल प्रहरीको गर्व गर्नलायक व्यक्तित्व ?
आईजीपी दानबहादुर कार्कीका समर्थकहरूका लागि उनी केवल प्रहरी महानिरीक्षक होइनन्—नेपाल प्रहरीको संस्थागत गरिमालाई प्रतिनिधित्व गर्ने व्यक्तित्व हुन्।
देश संकटमा हुँदा संगठनको नेतृत्व छाडेर पछाडि हट्नुको सट्टा चुनौतीको सामना गर्दै संगठनलाई अघि बढाउनु नेतृत्वको वास्तविक पहिचान हो।
प्रहरी संगठनका हजारौँ अधिकृत तथा जवानको मनोबल नेतृत्वसँग प्रत्यक्ष जोडिएको हुन्छ।
त्यसैले प्रहरी प्रमुखप्रति नागरिकको विश्वास, संगठनभित्रको मनोबल र राज्यको सुरक्षा क्षमताबीच गहिरो सम्बन्ध हुन्छ।
‘महान आईजीपी’ बन्ने आधार पद होइन, संकटमा देखाएको नेतृत्व हो।
दानबहादुर कार्कीको नेतृत्वलाई समर्थन गर्नेहरूका लागि उनको सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि यही हो—असहज समयबाट प्रहरी संगठनलाई क्रमशः सामान्य अवस्थामा फर्काउने प्रयास।
द टन न्युजको निष्कर्ष
नेपाल अहिले पनि राजनीतिक, सामाजिक र सुरक्षा चुनौतीको संवेदनशील चरणमा छ।
यस्तो समयमा नेपाल प्रहरीलाई कमजोर होइन, अझ सक्षम, आधुनिक, स्रोतसाधन सम्पन्न र व्यावसायिक बनाउन आवश्यक छ।
प्रहरीको नेतृत्वमाथि आलोचना हुनु लोकतान्त्रिक समाजमा स्वाभाविक हो। तर आलोचना तथ्यमा आधारित हुनुपर्छ र संगठनको मनोबल कमजोर पार्ने गतिविधिबाट भने सबै पक्ष सचेत हुनुपर्छ।
आईजीपी दानबहादुर कार्कीको नेतृत्वको वास्तविक मूल्यांकन इतिहासले गर्नेछ।
तर एउटा तथ्य स्पष्ट छ—
देश कठिन अवस्थामा थियो।
प्रहरी संकटमा थियो।
संरचना खरानी भएका थिए।
स्रोतसाधनमा अभाव थियो।
तर प्रहरी फेरि उठ्यो।
र यही पुनरुत्थानको यात्रामा नेतृत्वको भूमिका महत्वपूर्ण हुन्छ।
खरानीबाट उठेको नेपाल प्रहरी—कठिन समयमा नेतृत्व सम्हालिरहेका आईजीपी दानबहादुर कार्की।
द टन न्युज ॥ विशेष रिपोर्ट
Accuracy, Balance and Credibility
