टी. आर. भण्डारी : नेपालको आतिथ्य क्षेत्रलाई विश्वस्तरीय बनाउने नयाँ रोडम्याप
द टन विशेष रिपोर्ट | काठमाडौं
नेपालको पर्यटन तथा आतिथ्य क्षेत्र तीव्र रूपमा विस्तार भइरहेका बेला होटल व्यवसायी महासंघ नेपाल (HPFN) को नेतृत्वमा आएको नयाँ टिमले होटल व्यवसायलाई केवल आवास र खानपानको व्यवसायका रूपमा नभई नेपालको पर्यटन अर्थतन्त्रको प्रमुख आधारका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य अघि सारेको छ।
यस अभियानको नेतृत्व अहिले होटल व्यवसायी महासंघ नेपालका अध्यक्ष टी. आर. भण्डारी (शंकर) ले गरिरहेका छन्। पोखरामा सम्पन्न महासंघको पाँचौँ अधिवेशनबाट भण्डारी निर्विरोध अध्यक्ष निर्वाचित भएका हुन्। महासंघको नयाँ कार्यसमिति पनि सर्वसम्मत रूपमा चयन भएको थियो।
भण्डारीको नेतृत्वमा महासंघले “Vision for Global Hospitality Excellence in Nepal” लाई प्राथमिकतामा राख्दै नेपालको होटल तथा आतिथ्य क्षेत्रलाई अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धामा उभ्याउने दृष्टिकोण अघि सारेको छ। यसअन्तर्गत विदेशी लगानी आकर्षण, गुणस्तरीय पूर्वाधार, दक्ष जनशक्ति, डिजिटल प्रविधि र ‘ब्रान्ड नेपाल’ निर्माणलाई प्रमुख आधार मानिएको छ।
विदेशी लगानीका लागि लगानीमैत्री वातावरण
नेपालमा पर्यटनको सम्भावना ठूलो भए पनि होटल तथा रिसोर्ट क्षेत्रमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको लगानी आकर्षित गर्न नीतिगत स्थिरता, प्रक्रियागत सहजता र पारदर्शी वातावरण आवश्यक रहेको भण्डारीको जोड छ।
नयाँ नेतृत्वले होटल तथा पर्यटन व्यवसायका विद्यमान नीतिगत र संरचनागत समस्यालाई सरकारसमक्ष प्रभावकारी रूपमा उठाउने तथा लगानीमैत्री वातावरण निर्माणका लागि पैरवी गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ। भण्डारीले अध्यक्ष निर्वाचित भएपछि महासंघलाई पारदर्शी, उत्तरदायी र सदस्यकेन्द्रित संस्थाका रूपमा अघि बढाउने तथा नीतिगत सुधार र व्यवसायीको हकहितलाई प्राथमिकता दिने बताएका छन्।
स्मार्ट होटलदेखि इको–फ्रेन्डली रिसोर्टसम्म
विश्व पर्यटन बजार प्रविधि र दिगोपनतर्फ तीव्र रूपमा अघि बढिरहेको अवस्थामा नेपालका होटल तथा रिसोर्टहरूलाई पनि आधुनिक प्रविधिसँग जोड्नुपर्ने आवश्यकता छ।
भण्डारीको दृष्टिकोणमा स्मार्ट होटल, डिजिटल बुकिङ तथा भुक्तानी प्रणाली, आधुनिक ग्राहक सेवा, वातावरणमैत्री रिसोर्ट र डिजिटल पर्यटन सेवाको विस्तार आगामी दिनको आतिथ्य उद्योगका महत्वपूर्ण आधार बन्न सक्छन्।
यसले पर्यटकको अनुभव सुधार गर्नुका साथै नेपाली होटल व्यवसायलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सक्षम बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
दक्ष जनशक्ति : आतिथ्य उद्योगको मेरुदण्ड
नेपालको होटल तथा पर्यटन क्षेत्रमा दक्ष जनशक्तिको माग बढिरहेको छ। त्यसैले अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुसार तालिम, व्यावसायिक सीप र आधुनिक होटल व्यवस्थापनमा जोड दिनुपर्ने भण्डारीको प्राथमिकता देखिन्छ।
महासंघले विगतदेखि नै विभिन्न तालिम, अभिमुखीकरण तथा क्षमता विकासका कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ। महासंघको गतिविधिमा आतिथ्यता व्यवस्थापन तालिम तथा विभिन्न क्षेत्रका होटल व्यवसायीलाई क्षमता अभिवृद्धिका कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको देखिन्छ।
अब यस्ता कार्यक्रमलाई अझ प्रविधिमैत्री, व्यवहारिक र अन्तर्राष्ट्रिय बजारको आवश्यकतासँग जोड्ने लक्ष्य नयाँ नेतृत्वले अघि सारेको छ।
गुल्मीदेखि काँकडभिट्टासम्म : व्यवसायीको समस्या बुझ्दै नेतृत्व
भण्डारीको नेतृत्वले नीति निर्माणको तहमा मात्र नभई देशका विभिन्न क्षेत्रमा पुगेर होटल तथा पर्यटन व्यवसायीका समस्या र सम्भावनाबारे प्रत्यक्ष संवादलाई पनि प्राथमिकता दिएको देखिन्छ।
जुन २०२६ मा गुल्मीमा भएको छलफलमा होटल तथा पर्यटन क्षेत्रको शिथिलता, पूर्वाधारको आवश्यकता, लगानी अभाव, दक्ष जनशक्तिको कमी र नीतिगत सहजीकरणका विषय उठेका थिए। भण्डारीले स्थानीय पर्यटन विकासलाई आर्थिक समृद्धिसँग जोड्दै सरकार, जनप्रतिनिधि, निजी क्षेत्र र सञ्चार क्षेत्रबीच सहकार्य आवश्यक रहेको बताएका थिए।
त्यस्तै, हालै पूर्वी नाका काँकडभिट्टामा होटल तथा पर्यटन व्यवसायी र सरकारी सरोकारवाला निकायबीच भएको अन्तरक्रियामा पनि भण्डारीले व्यवसायीका साझा समस्या समाधानका लागि केन्द्रीय तहबाट आवश्यक पहल, समन्वय र नीतिगत पैरवी गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।
यसले महासंघको नयाँ नेतृत्वले काठमाडौंकेन्द्रित गतिविधिभन्दा बाहिर गएर स्थानीय पर्यटन गन्तव्य र व्यवसायीका वास्तविक समस्या पहिचान गर्ने प्रयास गरिरहेको संकेत गर्छ।
‘ब्रान्ड नेपाल’ निर्माणमा आतिथ्य क्षेत्रको भूमिका
नेपाललाई विश्व पर्यटन बजारमा केवल हिमाल र पदयात्राको गन्तव्यका रूपमा मात्र नभई लक्जरी, एडभेन्चर, सांस्कृतिक, आध्यात्मिक तथा वेलनेस पर्यटनको बहुआयामिक गन्तव्यका रूपमा स्थापित गर्ने अवधारणा पनि भण्डारीको रोडम्यापको महत्वपूर्ण हिस्सा हो।
नेपालको प्राकृतिक सौन्दर्य, सांस्कृतिक विविधता, धार्मिक सम्पदा र साहसिक पर्यटनसँग आधुनिक आतिथ्य सेवाको संयोजन गर्न सके नेपालले दक्षिण एशियाको प्रतिस्पर्धी पर्यटन बजारमा थप बलियो स्थान बनाउन सक्ने उनको दृष्टिकोण छ।
भण्डारीको भनाइमा, “नेपालमा पर्यटनको सम्भावना असीमित छ। अब हामीले विश्वस्तरीय सेवा, पारदर्शी नीतिगत वातावरण र लगानीमैत्री संरचना निर्माण गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय लगानीकर्तालाई विश्वास दिलाउनुपर्छ।”
होटल व्यवसायभन्दा माथि उठेर पर्यटन अर्थतन्त्रको अभियान
होटल व्यवसायी महासंघ नेपालले देशभरका साना होटलदेखि स्टार–स्तरीय होटलसम्मका व्यवसायीलाई समेट्ने राष्ट्रिय छाता संस्थाका रूपमा आफूलाई प्रस्तुत गर्दै आएको छ। महासंघ २०६८ सालमा काठमाडौं जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा दर्ता भएको गैरनाफामूलक, गैरसरकारी संस्था हो र देशभरका होटल व्यवसायीको प्रतिनिधित्व गर्ने उद्देश्यले काम गर्दै आएको छ।
त्यसैले भण्डारीको नेतृत्वको चुनौती केवल होटल व्यवसायीका व्यावसायिक समस्या समाधान गर्नुमा सीमित छैन। पर्यटन नीति, लगानी, पूर्वाधार, दक्ष जनशक्ति, डिजिटल रूपान्तरण र अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा नेपालको पर्यटन ब्रान्ड विस्तारजस्ता विषयलाई एउटै रणनीतिक फ्रेममा जोड्नु पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ।
अबको परीक्षा कार्यान्वयनमा
टी. आर. भण्डारी नेतृत्वको महासंघले अघि सारेको दृष्टिकोण महत्वाकांक्षी छ। तर यसको वास्तविक सफलता नीतिगत पैरवीलाई ठोस सुधारमा बदल्न, व्यवसायीका समस्यालाई समाधानतर्फ लैजान, तालिमलाई रोजगारीसँग जोड्न, प्रविधिलाई होटल व्यवसायको दैनिक अभ्यासमा उतार्न र अन्तर्राष्ट्रिय लगानीकर्ताको विश्वास जित्न सक्ने क्षमतामा निर्भर हुनेछ।
गुल्मी, कैलाली, काठमाडौं तथा काँकडभिट्टालगायत विभिन्न क्षेत्रका गतिविधिले महासंघले स्थानीय तहदेखि केन्द्रीय सरकारसम्म संवाद र सहकार्य विस्तार गर्न खोजिरहेको देखाउँछन्।
यदि यो अभियानले नीतिगत सुधार, निजी लगानी, दक्ष जनशक्ति र आधुनिक आतिथ्य सेवाबीच प्रभावकारी समन्वय गर्न सक्यो भने टी. आर. भण्डारीको नेतृत्व नेपालको होटल तथा पर्यटन क्षेत्रलाई नयाँ प्रतिस्पर्धात्मक चरणमा प्रवेश गराउने महत्वपूर्ण अध्याय बन्न सक्छ।
द टनको निष्कर्ष
नेपालसँग पर्यटनको सम्भावना छ, गन्तव्य छन् र प्राकृतिक तथा सांस्कृतिक सम्पदा छन्। अब आवश्यक छ—विश्वस्तरीय सेवा, पूर्वाधार, लगानी र व्यवस्थापन।
यही आवश्यकतालाई केन्द्रमा राखेर अघि बढेको “Vision for Global Hospitality Excellence in Nepal” ले नेपालको आतिथ्य क्षेत्रलाई केवल व्यवसायको रूपमा होइन, राष्ट्रिय आर्थिक विकास र ‘ब्रान्ड नेपाल’ निर्माणको महत्वपूर्ण माध्यमका रूपमा स्थापित गर्ने सम्भावना बोकेको छ।
