काठमाडौँ, १५ फागुन २०८२ – आगामी फागुन २१ गते (मार्च ५, २०२६) हुने प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले ऐतिहासिक निर्णय गर्दै प्रख्यात तेस्रो लिङ्गी अधिकारकर्मी भूमिका श्रेष्ठलाई समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीको ‘बन्द सूची’ मा समावेश गरेको छ।
यो कदमले नेपाली राजनीतिको इतिहासमा सिमान्तकृत तथा LGBTQ+ समुदायको अधिकार र सहभागितामा नयाँ ढोका खोलेको छ। लामो समयसम्म मूलधारका राजनीतिक दलहरूले यस समुदायको नीति निर्माणमा समावेशीकरणमा चासो नदेखाएको भन्दै आलोचना खेप्दै आएका थिए। रास्वपाको यो निर्णयलाई विश्लेषकहरूले ‘ब्रेकथ्रु’ का रूपमा मूल्यांकन गरेका छन्।
भूमिका श्रेष्ठको यात्रा: आन्दोलनदेखि संसदसम्म
भूमिका श्रेष्ठ ‘निल हिरा समाज’ (Blue Diamond Society) मार्फत अल्पसङ्ख्यक समुदायको हकहितमा सक्रिय रहेकी छन्। सन् २०२२ मा उनी अमेरिकी विदेश मन्त्रालयबाट ‘इन्टरनेशनल वुमन अफ करेज’ (IWOC) अवार्डले सम्मानित भइसकेकी छिन्। उनले समाजमा विद्यमान विभेद, असमानता र कानुनी जटिलताविरुद्ध लामो समयसम्म आवाज उठाउँदै आएकी छन्।
यसअघि पनि भूमिका नेपाली कांग्रेसको महाधिवेशन प्रतिनिधि बनेर चर्चामा आएकी थिइन्। तर यस पटक रास्वपाबाट समानुपातिक उम्मेदवार बनेर उनी प्रत्यक्ष संसदको नीति निर्माणमा सहभागी हुने सम्भावना बोकेकी छिन्।
विशेषज्ञहरूको दृष्टिमा, भूमिका श्रेष्ठको राजनीतिमा प्रवेशले नेपालमा समावेशी लोकतन्त्र र लैङ्गिक समानताको दिशा थप बलियो बनाउने छ। यस कदमले अल्पसङ्ख्यक समुदायलाई मात्र होइन, समाजको सम्पूर्ण कमजोर र पिछडिएका वर्गलाई प्रतिनिधित्वको अवसर दिने अपेक्षा गरिएको छ।
रास्वपा नेतृत्वले पनि भूमिका श्रेष्ठको अनुभव र नेतृत्व क्षमतामा उच्च भरोसा देखाएको छ। पार्टीले यसलाई ‘समानुपातिक प्रणालीमार्फत सामाजिक न्याय र समावेशीकरणको प्रतिवद्धता’ को रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।