संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभामा सबैभन्दा बढी सुनिए बालेन्द्र शाह?
द टन न्युज ॥ विशेष रिपोर्ट
संयुक्त राष्ट्रसंघको ८१औँ महासभामा विश्वका शक्तिशाली राष्ट्रका राष्ट्रप्रमुख तथा सरकार प्रमुखहरूले सम्बोधन गरिरहँदा एउटा प्रश्न अहिले चर्चामा छ—महासभाका भाषणमध्ये संयुक्त राष्ट्रसंघको आधिकारिक युट्युब च्यानलमा सबैभन्दा बढी हेरिएको भाषण कुन हो?
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प वा अन्य कुनै शक्तिशाली राष्ट्रका नेताको होइन, नेपालका प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहको भाषणले सबैभन्दा धेरै दर्शक आकर्षित गरेको दाबी गरिएको छ।
यो समाचार तयार पार्दासम्म संयुक्त राष्ट्रसंघको आधिकारिक युट्युब च्यानलमा उपलब्ध सम्बन्धित भिडियोको भ्यु करिब ५ लाख पुगेको र भिडियोमा ५ हजारभन्दा बढी प्रतिक्रिया आएको बताइएको छ। यद्यपि युट्युबका भ्यु र प्रतिक्रियाको संख्या निरन्तर परिवर्तन हुने भएकाले यो तथ्यलाई उक्त समयको अवस्थाका रूपमा बुझ्नुपर्छ।
प्रधानमन्त्री शाहले २४ सेप्टेम्बर २०२६ मा महासभालाई सम्बोधन गर्दै आफ्नो भाषणको सुरुवात नै नेपाललाई हिमालयको टाढाको देशका रूपमा प्रस्तुत गर्दै विश्वका लागि जलवायु संकटको गम्भीर चेतावनी बोकेको देशका रूपमा गरेका थिए।
उनको सम्बोधनको केन्द्रमा नेपालमा आएको विनाशकारी बाढी, हिमालय क्षेत्रमा बढ्दो जलवायु जोखिम, जलवायु न्याय, पुनर्निर्माण तथा विकासशील मुलुकका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगको आवश्यकता थियो। शाहले जलवायु परिवर्तनका कारण नेपालजस्ता मुलुकले भोगिरहेको क्षतिलाई विश्व समुदायले गम्भीरतापूर्वक लिनुपर्ने धारणा राखेका थिए।
ट्रम्पको भाषणभन्दा अगाडि बालेन्द्र?
उपलब्ध युट्युब तथ्यांकअनुसार अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको भाषण करिब ३.८ लाख पटक हेरिएको र करिब १,६०० प्रतिक्रिया आएको दाबी गरिएको छ।
त्यसैगरी इरानका राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियानको सम्बोधन पनि धेरै हेरिएको भाषणमध्ये परेको छ।
तर यहाँ एउटा महत्वपूर्ण सावधानी आवश्यक छ—यस्ता भ्यु र प्रतिक्रियाको संख्या समयसँगै परिवर्तन भइरहन्छ। त्यसैले “सबैभन्दा बढी हेरिएको” भन्ने दाबी कुन मिति र कुन समयमा हेर्दा यस्तो थियो भन्ने आधारमा प्रस्तुत गर्नुपर्छ।
किन चर्चामा आयो बालेन्द्रको सम्बोधन?
प्रधानमन्त्री शाहको भाषणले नेपालमा आएको बाढीलाई केवल नेपालको आन्तरिक विपत्तिका रूपमा नभई विश्वव्यापी जलवायु संकटसँग जोडेर अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा उठाएको थियो।
उनले हिमालय क्षेत्रमा जलवायु परिवर्तनका असर, बाढी, पहिरो तथा पूर्वाधारमा परेको क्षतिलाई विश्व समुदायको ध्यानाकर्षण गराउँदै जलवायु वित्त, जोखिम न्यूनीकरण, पूर्वतयारी र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यको आवश्यकता औँल्याएका थिए।
शाहको सम्बोधनपछि अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले समेत नेपालको बाढी, हिमालयको जलवायु जोखिम र जलवायु न्यायसम्बन्धी उनको अभिव्यक्तिलाई समाचारको विषय बनाएका छन्।
विश्वमञ्चमा नेपालको आवाज
८१औँ महासभामा विश्वका शक्तिशाली राष्ट्रका नेताहरूले युद्ध, सुरक्षा, अर्थतन्त्र, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र विश्व व्यवस्थाका विषय उठाइरहेका बेला नेपालका प्रधानमन्त्रीले भने हिमालय, जलवायु परिवर्तन र प्राकृतिक विपत्तिबाट प्रभावित मुलुकको आवाजलाई केन्द्रमा राखेका थिए।
त्यसैले युट्युबमा देखिएको उच्च दर्शक संख्यालाई केवल भ्युको तथ्यांकका रूपमा मात्र नभई नेपालको जलवायु मुद्दाले अन्तर्राष्ट्रिय डिजिटल दर्शकमाझ पाएको ध्यानको एउटा संकेतका रूपमा पनि हेर्न सकिन्छ।
तर भ्यु संख्या मात्रले कुनै भाषणको कूटनीतिक प्रभाव वा अन्तर्राष्ट्रिय प्रभावको पूर्ण मापन गर्दैन। त्यसका लागि सञ्चारमाध्यममा भएको कभरेज, अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिक्रिया, कूटनीतिक परिणाम र सम्बन्धित नीतिगत पहलसमेत हेर्नुपर्ने हुन्छ।
